كارن آرمسترانگ ( مترجم : كيانوش حشمتى )

123

زندگينامه محمد ( ص ) ( فارسي )

بود و اغلب در خانه‌اش چيزى براى خوردن پيدا نمىشد . او هيچگاه بيش از يك دست لباس نداشت و هرگاه همراهان او پيشنهاد مىكردند كه براى مجالس رسمى و ميهمانىها لباس ديگرى اختيار كند از اين كار سرباز مىزد . لباس‌هاى زمخت و خشنى داشت كه اكثريت مردم عادى به تن مىكردند . وقتى به او هديه يا غنيمتى مىرسيد آن را بلافاصله بين فقرا تقسيم مىكرد . شعار او اين بود : بهشت از آن مستضعفين است ، و آنها قبل از ثروتمندان به آن پا مىگذارند . بنابراين جاى تعجب ندارد كه پيروان اوليه او از ميان محروم‌ترين افراد مكه بودند . بردگان و زنان هر دو اميد به نجات و رهائى از ظلم و ستم را در اين دين احساس مىكردند . اگرچه محمد ( ص ) توانست ثروتمندان و قدرتمندان قريش را به خود جذب نمايد ، ولى در ابتداى امر آنها بسيار بىاعتنا بودند . وقتى مسلمانان در كعبه جمع مىشدند ، ثروتمندان چهره درهم كشيده و از معاشرت با كسانى كه به دور نوه عبد المطلب بزرگ جمع مىشدند شرم داشتند . وقتى اسلام قوىتر شد ، اين گروه ثروتمندان نبودند كه ياران اصلى محمد ( ص ) را تشكيل مىدادند ، بلكه غالبا فقيرترين سطوح قريش بودند كه به اسلام گرويده بودند . اين انتخابى شخصى نبود . محمد ( ص ) به خوبى دريافته بود كه براى خشنودى خداوند بايد زيربناى جامعه اسلامى را براساس عدالت و مساوات پايه‌ريزى نمايد ، جامعه پاك و درستى كه به دستورات خداوند پاسخ مثبت داده و به رواج مساوات و برابرى بپردازد . يك فرد بىدين امروزى ممكن است سوال كند كه براى انجام اين كارها چه نيازى به خدا بود ؟ به عوض رفتن به دنبال چنان تجربه سخت و ملال‌آور وحى در غار حرا ، چرا او به سادگى يك مبارزه جدى عليه بىعدالتى را شروع نكرد ؟ پاسخ ساده است : او به خوبى مىدانست كه مشكل جدىتر از آن است كه با اصلاح اجتماعى و مبارزه سياسى بتوان آن را حل كرد ، و اگر هم در آن راه موفق گردد بسيار سطحى و ظاهرى خواهد بود . اين تغيير نمىتوانست اثربخش باشد مگر آنكه قريش در عمق احساس درونى خود تغييرات ريشه‌اى به وجود آورد . او به خوبى و هوشيارانه‌تر از ساير همرديفان خود تشخيص داد كه مريضى مردمان مكه يك عادت بيمارگونه و غيرمنطقى است كه ريشه آن در طغيان ( يطغى ) و استغناء ( استغنى ) نهفته است . 9 در دوره‌هاى ابتدائى شكل‌گيرى قبائل ، احتياج ، به اعراب تفهيم كرده بود كه نجات آنها فقط با اتكا به يكديگر امكان‌پذير است . در شن‌زارهاى عربستان آنها